azadses.az » Cəmiyyət » Güclü vulkanların planetimizdə yeni buz dövrünə səbəb olub-olmaması araşdırılıb

Güclü vulkanların planetimizdə yeni buz dövrünə səbəb olub-olmaması araşdırılıb

ABŞ-nin Nyu-York şəhərinin Kolumbiya Universitetinin amerikalı alimləri mümkün güclü vulkanın püskürməsinin Yer kürəsinin iqliminə nəticələrini qiymətləndiriblər.

"Report"un məlumatına görə, bu barədə araşdırma "Climate" elmi jurnalında dərc olunub.

Qeyd edilir ki, bunlar yeraltı maqmanın uzun müddət yığılması nəticəsində əmələ gələn nəhəng gücə malik vulkanlardır. Çox nadir hallarda püskürürlər, lakin hər bir belə hadisə fəlakətli nəticələrə səbəb ola bilər.

Məsələn, 75 min il əvvəl Hindistanda Toba super vulkanının partlaması atmosferə daxil olan çoxlu miqdarda kül və qazlar səbəbindən planetin kəskin soyumasına səbəb olub. Təbii hadisənin heyvanların, bitkilərin və bəşəriyyətin böyük bir hissəsinin kütləvi şəkildə yox olmasına səbəb olduğu güman edilir.

Əvvəlki araşdırmalara görə, vulkanik qışa görə temperaturun aşağı düşməsi ilə bağlı potensial təxminlər 2 °C ilə 8 °C arasında dəyişib.

Alimlər yeni araşdırmada Toba dağının püskürməsinə bənzər fəlakətin təsirlərini yenidən yaratmaq üçün kompüter simulyasiyalarından istifadə ediblər. Hesablamalar göstərib ki, hətta ən güclü partlayışla belə, Yerdəki temperatur 1,5 °C-dən çox olmayacaq.

Mütəxəssislərin fikrincə, temperatur qiymətləndirmələrindəki uyğunsuzluğu müəyyən etmək çox çətin olan dəyişkənlikdən qaynaqlanır: güclü püskürmə zamanı atmosferə daxil olacaq kükürd hissəciklərinin ölçüsü ilə.

Tədqiqatçlar fərqli hissəcik ölçülərindən istifadə edərək güclü püskürmələri simulyasiya edərək, müəyyənləşdiriblər ki, onlar qlobal temperaturu müasir dövrün ən böyük püskürmələrindən daha çox dəyişdirə bilməyəcəklər. Məsələn, 1991-ci ildə Filippində Pinatubo dağında partlayış iki il ərzində qlobal temperaturun təxminən 0,5°C aşağı düşməsinə səbəb olub.

Alimlər qeyd ediblər ki, onların nəticələri geomühəndislik layihələrinin aşağı effektivliyini göstərir, ideyası atmosferə kükürd əsaslı aerozollar səpməklə vulkanik qış şəraitini bərpa etməyə çalışmaqdır.
DAHA ÇOX XƏBƏRLƏR
Ən çox oxunanlar
  1. Xaçmazda 8 otaqlı evdə yanğın olub
  2. Goranboy sakini qidadan zəhərlənib, vəziyyəti ağırdır
  3. Ağcabədidə yol qəzasında ağır xəsarət alan şəxs Bakıya gətirilib
  4. Sabah Bakıda 22 dərəcə isti olacaq
  5. Bakıda iki gündə itkin düşən 16 nəfər tapılıb
  6. Həftəsonu axtarışda olan 106 nəfər saxlanılıb
  7. Şəkidə avtomobil piyadanı vuraraq öldürüb
  8. Qızını bıçaqlamaqda şübhəli bilinən şəxslə bağlı YENİ DETALLAR
  9. Ötən gün ölkə ərazisində 23 qumbara aşkarlanıb
  10. PUA ilə ölkə ərazisinə atılan narkotiki götürmək istəyən şəxslər saxlanılıb
Bütün xəbərlər
Ərdoğan: “İlham Əliyev Türkiyədən iki ədəd “Togg” elektromobili almaq üçün sifariş verib”
Ərdoğan: “İlham Əliyev Türkiyədən iki ədəd “Togg” elektromobili almaq üçün sifariş verib”
Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev Türkiyənin yerli istehsalı olan “Togg” elektromobilini almaq üçün sifariş verib. Türkiyə Ətraflı
Bütün xəbərlər
Çin ekstremal şərtlər üçün ilk keramik aerogelini yaradıb
Çin ekstremal şərtlər üçün ilk keramik aerogelini yaradıb
Çinin Elmlər Akademiyasının Hefey Fizika Elmləri İnstitutunun alimləri yüksək anizotrop istilik keçiriciliyinə və müstəsna Ətraflı
Xalq artisti Tamilla Şirəliyevanın dəfn ediləcəyi yer açıqlanıb
Xalq artisti Tamilla Şirəliyevanın dəfn ediləcəyi yer açıqlanıb
Balet ustası, Xalq artisti Tamilla Şirəliyeva Qurd qapısı qəbiristanlığında dəfn ediləcək. Bu barədə “Report”un sorğusuna cavab Ətraflı
Bütün xəbərlər
«    Aprel 2025    »
BeÇaÇCaCŞB
 123456
78910111213
14151617181920
21222324252627
282930 
Şou biznes
Bred Pitt və Ancelina Coli 8 illik məhkəmədən sonra boşandılar
Bred Pitt və Ancelina Coli 8 illik məhkəmədən sonra boşandılar
Bred Pitt 30 yaş balaca sevgilisi ilə toyunu təxirə saldı: Səbəb təəccübləndirdi
Bred Pitt 30 yaş balaca sevgilisi ilə toyunu təxirə saldı: Səbəb təəccübləndirdi
Kirkorov Uspenskayaya təzminat ödəyəcək
Kirkorov Uspenskayaya təzminat ödəyəcək
“Titanik”in məşhur mahnısının müəllifi vəfat edib
“Titanik”in məşhur mahnısının müəllifi vəfat edib
Bred Pitt qızı ilə münasibətlərini düzəltmək istəyir
Bred Pitt qızı ilə münasibətlərini düzəltmək istəyir
Sovet kinosunun əfsanəsi Svetlana Svetliçnayanın səhhəti ilə bağlı şok qərarı
Sovet kinosunun əfsanəsi Svetlana Svetliçnayanın səhhəti ilə bağlı şok qərarı
İbrahim Tatlıseslə qızı arasındakı qalmaqal böyüyür: "Evimə basqın etdi, söyüşlər yağdırdı"
İbrahim Tatlıseslə qızı arasındakı qalmaqal böyüyür: "Evimə basqın etdi, söyüşlər yağdırdı"
Məşhur cütlük boşanmağa qərar verdi: Ben Afflekin hansı hərəkəti Cennifer Lopesin ürəyini qırıb?
Məşhur cütlük boşanmağa qərar verdi: Ben Afflekin hansı hərəkəti Cennifer Lopesin ürəyini qırıb?
ABŞ məhkəməsi aktyor Alek Balduinə qarşı iddianı rədd edib
ABŞ məhkəməsi aktyor Alek Balduinə qarşı iddianı rədd edib
Cennifer Lopez və Ben Afflek malikanələrindəki əntiq əşyaları satırlar
Cennifer Lopez və Ben Afflek malikanələrindəki əntiq əşyaları satırlar